  |
VERON A63
Friese Wouden
____________
© 1996 - 2010
VERON A63
Friese Wouden
VERON afdeling Friese Wouden
Afdelingsblad 'CQ Friese Wouden'
door PAoZH
In dit artikel gaan we software behandelen voor de ontvangst van Radio facsimile (FAX),NAVTEX, Radio Teletype (RTTY) en Morse (CW). Het software pakket heet MODEMASTER V2.0 Wat heb je nodig aan hardware:
 | In de eerste plaats een ontvanger met een bereik van 100 Khz tot 30 Mhz. Een "gewone" wereldontvanger kan ook wel gebruikt worden maar dan liefst een met een bereik tot 100 Khz en de mogelijkheid om SSB (LSB en USB) te detecteren. Deze ontvanger moet een LF uitgang hebben waar +/- 100 mVolt LF signaal voorhanden is. Aftappen van de luidspreker uitgang is ook mogelijk, maar dan ben je zo afhankelijk van de stand van de volume regelaar. Bij de moderne amateur ontvangers en transceivers zijn als lf uitgang te gebruiken de RTTY, PACKET en AF data uitgangen. RTTY en PACKET uitgangen leveren in de meeste gevallen de gewenste 100 mV over 600 ohm. |
| Een MODEMASTER demodulator. Een mondvol voor een 25 polige COM poort steker die voorzien is van een snoertje, dat rechtstreeks in de REC (of LF) uitgang van de ontvanger wordt geplugd (zie bijgaaande tekening). In de plug zit gewoon een klein versterkertje, dat van het 100 mV LF signaal een TTL (5V) signaal maakt, geschikt om door de PC verwerkt te worden. De voeding voor dit versterkertje wordt via de 25 pens plug uit de computer betrokken. |
| Een IF150, zoals op de tekening is weergegeven, is alleen handig, als je over een HF 150 beschikt, maar niet noodzakelijk. Andersom gezegd, als je geen HF 150 hebt, heb je niets aan de IF 150. Als je het pakket MODEMASTER hebt, dan is het pakket RADIO, zoals in het artikel van vorige maand is behandeld, daarin ge‹ntegreerd. Met andere woorden, als je MODEMASTER opstart, kun je via het programma RADIO eerst de gewenste frequentie en bijbehorende mode instellen en vervolgens direkt overgaan tot ontvangst. |
| Een PC vanaf de z.g 286. Deze PC moet over een COM poort beschikken, 25 of 9 polig maakt niet uit, met een verloopsteker is dit aan te passen. Beschik je over meer (bv 4) COM poorten, dan zoekt het programma automatisch de aangesloten poort. Ook een Pentium processor en Windows 95 kunnen goed met dit programma omgaan. Beschik je over Windows, dan is het heel leuk om de weerplaatjes via het programma WINDOWS PAINT te bewerken en daarna uit te printen. |
| Een printer is niet nodig, maar wel heel leuk, vooral als je mooie foto's en weerplaatjes hebt ontvangen en deze op een A4 wilt bewaren. De MODEMASTER ondersteunt alle Epson 9 en 24 naald printers en de HP inkjet en laserjet printers. En als je via Windows uitprint, alle door Windows onder steunde printers. |
De installatie ga ik niet behandelen, die staat uitvoerig is de bijgaande (Engelse) dokumentatie. Als je alles ge‹nstalleerd hebt, kun je na het opstarten kiezen uit een overzichtelijk menu wat je wilt gaan ontvangen.
Laten we beginnen met de FAX weerberichten. Achter in de dokumentatie vindt u een uitgebreide lijst van stations over de gehele wereld, die FAX weerberichten uitzenden. In ons gebied zijn bijna altijd goed te ontvangen de weersstations Grengel op 2342.5 en 2822 Khz, Offenbach op 117.4 en 134.2 en Bracknell op 2618 en 3289 Khz. Kies een van deze frequenties, kies via het menu "NEW PICTURE" en je zult het gehele scherm grijs zien worden waarna er van bovenaf langzaam een beeld wordt opgebouwd.
De opbouwtijd is minimaal 10 minuten, m.a.w om de 10 a 15 minuten verschijnt er een andere weerkaart of foto. Natuurlijk vereist het afstemmen enige oefening, maar ook daarvoor heeft het programma een uitstekende feature. Druk op "M" en onder in het beeld verschijnt het LF signaal zoals je dat ook op een scoop zou zien. Tevens zie je 2 lijnen (onder en boven frequentie) waartussen het binnenkomende signaal moet vallen. Dit kun je bereiken door langzaam aan de afstemknop te draaien, net zolang tot het LF signaal keurig tussen de lijnen valt. Ook deze 2 lijnen kun je met de funktie toetsen wijzigen. Hiermee kun je tijdens de ontvangst van je eerste weerplaatje wat experimenteren, net zolang tot je het kontrastrijkste plaatje verkrijgt.
Van belang is ook, dat je de eerste keer het programma synchroniseert op de PC klok. Als dit niet exact goed is (en meestal is dat zo) dan verschijnt er een wat "scheve" weerkaart op je scherm. Met de \ en de / toets kun je plaatje rechtzetten, bij het verlaten van het programma vraagt het menu of je deze correcties wilt opslaan en als je dit doet is de synchronisatie frequentie van de weerkaarten in overeenstemming met de klokfrequentie van je PC en ontvang je in 't vervolg alle plaatjes mooi "recht" op het scherm. Een druk op F1 (help) geeft je deze features en verder alle informatie over de ontvangst en programma faciliteiten. Is het beeld "vol", dan ga je eruit met Exit en kun je het ontvangen kaartje of foto opslaan. Printen van een weerkaart of foto doe je gewoon met Print Screen. Sla je het op als een PCX plaatje, dan kun je het via Windows Paint uitvergroten, corrigeren, inkleuren etc etc. Bijgaand plaatje geeft een indruk, wat er zoal mogelijk is.
Vervolgens gaan we even stilstaan bij de NAVTEX ontvangst. NAVTEX is een datatransmissie die, is bedoeld voor schepen op zee. Het geeft deze schepen alle informatie over o.a: a/ navigatie in de ruimste zin b/ storm informatie c/ ijs situaties d/ weerberichten in telex e/ olie info, (transport van) booreilanden, leidingen etc. d/ waar liggen opstakels; wrakken, netten, etc. e/ werkzaamheden op zee; kabels leggen, bergingen etc. f/ berichten over nood/alarm situaties. NAVTEX berichten worden uitgezonden op 518 Khz in USB. De mode waarin dit gebeurd is de z.g FEC mode. FEC betekend Forward Error Correction. Het is ongeveer gelijk aan RTTY maar dan met een baudrate van 100 en een shift van 170 Hz. Elk karakter wordt met een tussenpauze van 280 milliseconde 2 keer achter elkaar uitgezonden, dit om de kans op fouten zo klein mogelijk te maken. Via het menu kunnen we NAVTEX of FEC kiezen. Er verschijnt nu onder aan het beeld een menu waarbij we allerlei opties kunnen kiezen. Een druk op F1 (help) geeft ons een prima overzicht wat we daar allemaal mee kunnen doen.
Een monitor scope is ook in dit programma aanwezig, om mooi op de centerfrequentie af te kunnen stemmen. Berichten kunnen ook opgeslagen worden om, indien gewenst, de berichten uit te printen. Bij het pakket MODEMASTER krijg je ook nog een schijfje met het programma NAVMAPS, oftewel navigatie kaarten. Hierop staan FAX en NAVTEX kuststations vermeld. Handig voor de amateur is, dat hij met de muis z'n eigen woonplaats kan opzoeken, links onder worden dan co|rdinaten meteen aangegeven. Verder is dit een intressant programma voor hen die veel belangstelling hebben voor de zeevaart.
Een volgende optie is de RTTY (Radio Tele Type) mode, bij de meeste lezers wel bekend denk ik. Ook deze mode kies je weer via het menu en ook het menu onder aan het scherm vertelt je alles over de mogelijkheden. F1 (help) sta je daarbij weer op een overzichtelijke manier terzijde. Leuke feature is hierbij, dat het programma zelf de baudrate kan laten kiezen. Natuurlijk ook hier weer een monitor scoop om het binnenkomende audio signaal t.o.v. de center frequentie te kunnen bekijken. Ook hier weer de mogelijkheid om een en ander op te slaan en/of uit te printen. In deze mode kun je ook RTTY weerberichten ontvangen, bestaande uit blokjes van 5 karakters. MODEMASTER is echter niet in staat om hiervan een weerkaartje te maken, een programma hiervoor (WEATHERMASTER) behandelen we in de volgende aflevering.
Als laatste keuze uit het menu de ontvangst en detektie van CW (MORSE) signalen. De frequenties voor morse en RTTY bevinden zich voor wat betreft de amateur banden bijna altijd in de eerste 100 kHz. Op 80m van 3.5 tot 3.6 MHz, op 40 m van 7.0 tot 7.04 MHz, op 20 m van 14.0 tot 14.100 MHz etc. Ook hier weer een automatische keuze van de seinsnelheid, opslag en printmogelijkheden en een monitor scoop. Evenals bij de RTTY mode kunnen we met de funtietoets (END) het programma automatisch de juiste centerfrequentie laten zoeken. Voor een storingsvrije ontvangst in deze mode is het wel raadzaam om over een ontvanger te beschikken met een smal (CW) filter.
Tot slot zou ik u willen adviseren om een boek aan te schaffen, waarin frequentie tabellen, bijbehorende modes, tijdstip van uitzending etc etc vermeld worden. Ik heb met veel genoegen met MODEMASTER zitten stoeien.
Bouke - PAoZH