VERON A63
Friese Wouden
____________

© 1996 - 2010
VERON A63
Friese Wouden

VERON afdeling Friese Wouden
Afdelingsblad 'CQ Friese Wouden'

door PAoZH

LOWE SP-150

In onze serie over de LOWE HF-150 ontvanger ditmaal een beschrijving over de bijbehorende SP-150 unit. Deze unit bestaat uit een luidspreker, S-meter, Notchfilter en een audio hoog en/of laag doorlaatfilter. Misschien goed om meteen even te vermelden, voordat we aan de technische specificaties beginnen; deze unit wordt vaak afgebeeld en gezien als iets wat bij de LOWE HF-150 ontvanger hoort. Maar deze unit kan, net als de preselector PR-150, als zelfstandige unit aan elk type ontvanger of transceiver gekoppeld worden!

De voedingsspanning voor de SP-150 bedraagt 11 tot 15 volt DC, deze spanning kan betrokken worden uit de netvoeding van de HF-150. Voor deze toepassing zijn er op de achterkant 2 plugjes aangebracht zodat de voedingspanning gewoon doorgekoppeld kan worden.

De SP-150 is voorzien van een 10 watt LF versterker, zodat zelfs de zwakste signaaltjes tot een acceptabel nivo ten gehore kunnen worden gebracht. Er is ook een plug voor een externe luidspreker of hoofdtelefoon voor deze 10 watt aangebracht. Via een 3.5 mm plugje wordt het LF signaal vanuit de ontvanger aan deze unit toegevoegd.

Via ditzelfde (stereo) plugje wordt ook het AGC (Automatic Gain System),(AVR Automatiche Versterkings Regeling (Ned)) signaal vanuit de ontvanger aan de SP-150 toegevoegd. Aan de achterkant van de unit bevindt zich tevens een instelpotmetertje, waarmee de S-meter zonodig geijkt kan worden. Dit kan bv noodzakelijk zijn wanneer u deze unit voor een ander type ontvanger wilt gaan toepassen.

De SP-150 is voorzien van een zeer scherp instelbaar Notch filter, wat loopt van 400 Hz tot 4 kHz, met een demping van 40 db. De Notchbandbreedte bedraagt 100 Hz bij 20 dB en bij 15 Hz nog altijd 6 dB. Wat doet een Notch filter; met een Notch filter ben je in staat om een ongewenste draaggolf, "pieptoon", van het te beluisteren signaal te verwijderen zonder dat de verstaanbaarheid van dat signaal erop achteruit gaat. Praktisch uitgelegd; een verstaanbaar SSB signaal heeft een breedte van 300 Hz tot 2.4 kHz. Bevindt er zich bovenop dit signaal nu een draaggolf van b.v 1200 Hz dat is het met een Notch filter mogelijk dit stoorsignaal weg te "draaien" en zoals reeds opgemerkt, voor de verstaanbaarheid van het uiteindelijke signaal maakt het weinig uit dat het frequentie stukje van 1200 Hz er "tussenuit" mist. Het Notchfilter is middels een drukknop aan/uit schakelbaar en met een potentiometer is de frequentie instelbaar. Verder bevinden zich in de SP-150 nog 2 filters voor de bewerking van het LF signaal; nl een hoogdoorlaatfilter en een laag doorlaatfilter.

Een hoogdoorlaatfilter laat alleen frequenties door, die boven een bepaalde frequentie liggen. Het bestaat uit een eenpolig RC (weerstand/condensator) schakeling, die zo is geconstrueerd, dat alle signalen boven de 500 Hz onverzwakt doorgelaten worden. Alle signalen die beneden de 500 Hz liggen worden 6 dB per octaaf verzwakt. In de praktijk betekend het dus, wanneer je last hebt van interferenties (storingen, en/of zenders die te dicht op elkaar zitten e.d) van zo rond de 300 a 400 Hz, dan kun je deze verzwakken door het indrukken van de High Pass Filter knop. Construeer je nu een filter dat alleen frequenties doorlaat die beneden een bepaalde frequentie liggen dan spreken we van een laagdoorlaatfilter. Ook dit filter is in de SP-150 aanwezig, een z.g Butterworth, 4e orde filter met een verzwakking van 24 db per octaaf. Dit filter is aan/uit schakelbaar en tevens met een potentiometer op breedte instelbaar.

Even met een voorbeeld de praktische werking toelichten. Je luistert weer in het gebied van 300 Hz tot 2.4 kHz en er verschijnen stoorsignalen zo rond de 2.1 Khz. Je kunt nu met de potmeter het filter dusdanig smal maken, dat de doorlaat niet meer loopt van 300 Hz tot 2.4 kHz, maar van b.v 300 Hz tot 2 kHz. Zoals je ziet valt het stoorsignaal nu buiten het doorlaatgebied van de LF versterker en je hebt er dus (minder) of geen last meer van. Het laagdoorlaatfilter is van 6 kHz tot 800 Hz naar beneden in te stellen. Beide filters ingeschakeld op max zou betekenen een LF bandbreedte van 800 - 500 = 300 Hz, onpraktisch voor AM en SSB maar ideaal voor CW (morse). De AM en SSB kwaliteit van het te beluisteren signaal gaat bij het gebruik van doorlaatfilters wel achteruit, maar beter wat ontvangen dan helemaal niets.....

De opmerkelijke lezer zou kunnen opmerken; waarom ook in deze gevallen niet het Notch filter gebruiken? Een Notch filter werkt slecht op ŠŠn ingestelde frequentie en interferenties van naburige zenders bestaan uit (helaas) meerdere frequenties, of anders gezegd, storingen van morse signalen kun je verwijderen met een Notch filter en storingen van spraaksignalen moet je met doorlaatfilters te lijf gaan.

Wat valt er verder te beschrijven, het kastje is van de bekende degelijkheid, de documentatie is voldoende en ook het schema ontbreekt niet in de degelijke verpakking. De afmetingen zijn (uiteraard) gelijk aan de HF-150 en PR-150 n.l 185 x 80 x 175 mm. (BxHxD). Veel plezier met de SP-150,