VERON A63
Friese Wouden
____________

© 1996 - 2010
VERON A63
Friese Wouden

VERON afdeling Friese Wouden
Afdelingsblad 'CQ Friese Wouden'

door PAoZH

De HF-150 ontvanger

Zoals reeds gemeld in de eerste aflevering van CQ FW, een ideale ontvanger voor luisteramateur, weeramateur, computer freak, spotters en globetrotters......

Waarom? Voor de luisteramateur een volwaardige LG MG en KG ontvanger voor SSB, AM en CW. Voor de weeramateur voor de ontvangst van weerbeelden in de FAX en RTTY mode. Voor de computerfreak omdat deze ontvanger zich volledig door de computer laat sturen voor wat betreft frequentie's en mode's, waarna het, ook weer via de computer, een lust is om te zien hoe alle informatie over weer, pers, amateurs, scheep en luchtvaart, enz, feilloos gedetekteerd worden met de bijbehorende interface. Voor de spotter voor het op de hoogte zijn alle vliegbewegingen boven Europa en voor de globetrotter de ideale KG ontvanger voor de ontvangst van wereld-omroep stations.

Ik zal dan ook proberen om de technische informatie omtrent deze ontvanger zo te omschrijven dat die voor alle gebruikers groepen te begrijpen valt.

Specificatie

Het frequentie bereik van de HF150 loopt van 30 kHz tot 30MHz. De instelbare modes zijn: LSB, USB en AM. Het aantal geheugenplaatsen voor frequentie en mode is 60. Bandbreedte's ( middenfrequent doorlaatfilters): 7 en 2.4 KHz Over de AM mode nog wat nadere informatie: De HF 150 is uitgerust met een aantal zeer geavanceerde detektie methodes voor AM. In de "normale" AM mode is het detekteren van AM stations in het MG gebied geen probleem, de bandbreedte van de stations is ongeveer 5 kHz en de rasterfrequentie (onderlinge afstand tussen de AM stations ) bedraagt 9 kHz. In het KG gebied echter is de rasterfrequentie 5 kHz maar bij goede condities (ook propagatie genoemd) komt het natuurlijk voor dat op deze band de stations elkaar overlappen

De HF 150 heeft in de mode AM zowel de mogelijkheid om het 7 of 2,4 kHz filter te gebruiken. Voor de gebruiker zou dat normaalweg resulteren in een "hifi" ontvangst met het 7 kHz filter en een "afgeknepen" signaal met het 2,4 kHz filter. Toch kan het nog zo zijn dat het signaal ernstig gestoord wordt waardoor het als onneembaar wordt ervaren. Nu is een AM signaal zuiver symmetrisch, dwz dat de boven en onder zijband gelijk zijn. Dat biedt ons de mogelijkheid om die zijband waarin of waarop zich het stoorsignaal bevindt electronisch weg te halen en vervolgens dit signaal met een produkt detector weer te voorzien van de ontbrekende zijband, zoals ook bij SSB, waardoor het signaal weer symmetrisch wordt en dus verstaanbaar. Een moeilijke naam voor dit detektie systeem is het ECSS synchroon detektie systeem. De betreffende zijband kun je tijdens ontvangst kiezen.

Een ander fenomeen in de AM mode is de z.g fading (het afnemen en aanzwellen van het signaal). Ook hier worden de voordelen van het ECSS systeem benut. Als een soort AVR (automatische versterkings regeling) wordt de sterkte van het mengsignaal in de detektor gelijk gehouden aan het ontvangst signaal. Ook wordt de detektor hierbij z.g "gelockt" (vastgezet) op het draaggolfsignaal zodat ook de afstemming niet meer kritisch is en tevens de fading gecompenseerd wordt.

Over de mode SSB valt niet veel te zeggen, de gebruiker heeft de keuze uit USB en LSB (upper side band en lower side band). Radioamateurs gebruiken boven de 10 MHz meestal de USB en beneden de 10 MHz de mode LSB. De HF 150 is voorzien van een prima keramisch filter met een bandbreedte van 2,5 kHz bij -6 dB en 4 kHz bij -60 dB. Uiteraard is de HF 150 uitgerust met een PLL oscillator systeem waardoor een optimale stabiliteit wordt verkregen. PLL staat voor Phase Lock Loop oscillator, vrij vertaalt, een oscillator die zichzelf controleert door de phase van oscillator en de (zeer stabiele) referentie oscillator met elkaar te vergelijken.

Een FM (frequentie modulatie) detektor zult u op de HF 150 niet aantreffen, mocht u toch b.v. 11 meter FM stations willen beluisteren dan lukt dat redelijk in de AM mode en iets naast het station af te stemmen, z.g. flankdetektie.

Wat biedt het display van de HF 150? Op het eenvoudige display valt veel af te lezen, t.w:

De bediening van de HF 150 is erg simpel, de grote afstemknop voelt prettig aan en in de stand SSB zijn de afstemstapjes 8 Hz, draait u echter sneller dan zijn de afstemstapjes 64 Hz. In de mode AM is dit respectievelijk 64 en 720 Hz per stap.

Door het indrukken van het linker knopje kunt u kiezen tussen de VFO en het geheugen (MEM). Met het middelste knopje kunt u kiezen tussen de verschillende modulatie typen. Met de knopjes links en rechts kunt u door de diverse modes heen wandelen. Na 7 seconden is de mode keuze geaccepteerd en gaat de display terug naar de laatst gekozen frequentie. Een druk op het rechter knopje (fast) tenslotte geeft u de mogelijkheid om snel van de ene naar de andere frequentie en/of band te gaan.

Nog even samenvattend: Modulatie:

Het interne geheugen

Een bijzonder feature is simpel te bedienen geheugen. Erg gemakkelijk voor bv weeramateurs, je kunt direkt alle frequenties afscannen die gebruikt worden voor FAX en RTTY. Het "inputten" van een frequentie gaat als volgt: Druk op het linker knopje (MEM) zodat het balkje onder MEM oplicht. Kies met de afstemknop het gewenste MEM kanaal. (1-60) Druk weer op het linker knopje MEM. Zoek nu de gewenste frequentie met bijbehorende mode die u wilt gaan bewaren. Druk op MEM, zoek het gewenste kanaal waarop u de uitgekozen frequentie wilt bewaren door aan de grote afstemknop te draaien. Na een seconde verdwijnt het kanaal nummer en verschijnt weer de door u gekozen frequentie. Druk nu op het rechter knopje STORE en in de display verschijnt STo ten teken dat de operatie geslaagd is.

Het uitlezen van het geheugen doet u alsvolgt: Druk op het linker knopje MEM, het balkje licht weer op, en draai met de afstemknop naar het gewenste kanaal nummer. Wacht 1 sec en de aldaar opgeslagen frequentie verschijnt in het display, thats all.....

Voor het intoetsen van de diverse frequenties is ook een keyboardje te verkrijgen, niks meer opzoeken met de afstemknop, gewoon intoetsen. Helaas ten tijde van het testen waren deze boardjes niet voorradig. Het type nummer van deze keypad is K-225

Nog even de achterkant van dit high-tec doosje..... Uiterst links bevindt zich een 3,5 mm plugje voor het genoemde key boardje wat we later weer zullen tegenkomen voor de aansluiting naar de computer.

Daarnaast een PL 239 aansluiting voor de antenne. Hier zijn 3 opties te kiezen met behulp van een daarnaast aanwezig schakelaartje. Stand 1 is bedoeld voor het aansluiten van een spriet antenne (telescoop antenne) geschikt bv voor globetrotters die in of naast hun caravan de wereldomroep willen ontvangen zonder verdere draad antenne's.

Voor deze toepassing is een antenne versterkertje ingebouwd. De middelste stand is voor het gebruik van coax gevoede draad- antenne's en de rechter stand is een 20 dB verzwakker voor laatst genoemde antenne's.

Verder vinden we een 3.5 mm aansluiting voor 200mV taperecorder, die we ook als LF uitgang naar de computer kunnen gebruiken. Daarnaast een 3.5 mm plugje voor een extra luidspreker, met daar weer naast de DC power plug voor een 10 a 15 v voeding. Tevens aan de achterkant 2 schuiflaadjes voor 8 penlights zodat de HF 150 ook portable gebruikt kan worden.

Voor de liefhebbers nog wat verdere technische informatie: De HF 150 werkt volgens het up-conversion systeem, dit betekent dat het dat het totale frequentie bereik wordt omgezet naar een eerste middelfrequentie die ligt boven de hoogst mogelijk te ontvangen frequentie, in dit geval 45 MHz. Dit voorkomt de ontvangst van spiegelfrequenties omdat het laagdoorlaat filter alles beneden de 30 MHz afsnijdt. Hierdoor is het mogelijk een ontvanger te maken zonder een uitgebreid pre-selectie systeem. In deze eerste MF bevindt zich reeds een twee voudig 7 kHz filter. Vlak voor dit filter is nog een 20 dB pin-diode verzwakker opgenomen die moet voorkomen dat er problemen ontstaan in het filter, mixer en de tweede MF versterker. In deze tweede MF van 455 kHz bevinden zich 2 keramische filters die verantwoordelijk zijn voor de kwaliteit van de ontvanger. MF versterking en detektie gebeurt met een Plessey SL6700 en voor de AM synchroon detektor wordt gebruik gemaakt van een MC 3357. De gevoeligheid voor de KG ligt rond de 0,2uV en op de lagere, MG en LG ligt die rond de 1 uV. Dit laatste is vooral uitstekend omdat je niets hebt aan een grote gevoeligheid bij die signaalsterkte's op de MG en LG.

Het dynamisch bereik ligt dankzij de uitstekende filters rond de 100 dB @ 50 kHz bij gebruik van het 2,5 kHz filter. Derde order intermodulatie punt bij gebruik van hetzelfde filter ziet er als volgt uit: 90 dB @ 50 kHz intercept punt + 7 dBm; 87 dB @ 20 kHz intercept punt + 4 dBm; 70 dB @ 10 kHz intercept punt - 20 dBm; Spurious onderdrukking is beter dan 65 dB.

Mooie getallen allemaal, voor mij een uitnodiging om de HF 150 eens naast de FT 1000 te zetten en afgezien van de toeters en bellen op de FT 1000 is het niet zo dat de prestaties in dezelfde, 10-voudige, verhouding lagen als het prijsverschil, integendeel wat er te horen was op de FT1000 was ook te horen op de HF 150 !! Een prima toepassing van de HF 150 zou kunnen zijn het funkti- oneren als tweede ontvanger bij z.g. split werken. Jammer eigenlijk, en nu komt er een "min" puntje, je kunt de HF 150 niet "dood" leggen tijdens het zenden. Op het schema is er wel een MUTE voorziening als optie op aan te brengen maar deze is niet naar buiten uitgevoerd. Auteur is eventueel bereid dit voor de gebruiker aan te brengen.

Als accessory zijn bij de HF 150 te verkrijgen:

Nog een laatste opmerking: Bij het inschakelen van de HF 150 verschijnt eerst HF en daarna 150 op de display. Is dat bij u niet het geval, geen paniek, u heeft een van de eerste uitvoeringen en uw dealer of importeur is gaarne bereid om uw HF 150 te voorzien van een nieuwe micro-processor. Het maakt voor de werking als zodanig niets uit alleen als u de HF 150 wilt programmeren met de computer is het wel noodzakelijk een nieuwe processor te monteren.

Eindconclusie: een prima ontvanger die weinig of niets onder doet voor zijn duurdere soortgenoten!